Katar sienny czy przeziębienie - jak je odróżnić

Jeden objaw, dwie różne przyczyny

Katar to nie diagnoza, tylko objaw. Ten sam wodnisty nos może być skutkiem uczulenia na pyłki albo wirusa, który krąży w biurze. Rozróżnienie ma znaczenie, bo leczenie jest zupełnie inne. Alergiczny nieżyt nosa łagodzą leki przeciwhistaminowe i sterydy donosowe, a przeziębienie mija samo i wymaga głównie odpoczynku oraz leczenia objawowego. Podanie leku na alergię na infekcję wirusową nic nie da, a odwrotnie tracimy czas, bo katar sienny sam nie ustąpi, dopóki trwa sezon pylenia.

Tabela różnic

Świąd i sezonowość to najmocniejsze wskazówki

Dwie cechy najczęściej przechylają szalę w stronę alergii. Pierwsza to świąd: swędzenie nosa, podniebienia i oczu praktycznie nie występuje w przeziębieniu, a jest znakiem rozpoznawczym kataru siennego. Druga to sezonowość i powtarzalność. Jeśli co roku w kwietniu albo we wrześniu masz te same objawy, które utrzymują się tygodniami i nasilają na dworze, to typowy obraz alergii na pyłki. Przeziębienie przychodzi losowo, po kontakcie z osobą chorą, i mija w kilka do kilkunastu dni.

Kolor i charakter wydzieliny

W alergii wydzielina jest wodnista i przezroczysta przez cały czas trwania objawów. W przeziębieniu na początku też bywa wodnista, ale po kilku dniach gęstnieje i może przybrać żółtawy albo zielonkawy odcień, gdy organizm walczy z infekcją. Sam kolor nie przesądza o bakteryjnym powikłaniu, ale gęstniejąca z dnia na dzień wydzielina jest raczej sygnałem infekcji niż alergii.

Kiedy to może być coś innego niż jedno i drugie

Nie każdy przewlekły katar to alergia albo przeziębienie. Istnieje katar naczynioruchowy, który reaguje na zmiany temperatury, ostre zapachy czy wysiłek, oraz katar polekowy po zbyt długim stosowaniu kropli obkurczających. Bywa też zapalenie zatok, gdzie dochodzi ból i uczucie ciśnienia w twarzy. Dlatego jeśli objawy nie pasują do żadnego prostego schematu albo ciągną się miesiącami, warto to omówić z lekarzem, zamiast zgadywać.

Jak leczy się katar sienny

Gdy potwierdzi się podłoże alergiczne, podstawą są leki przeciwhistaminowe, jak Aerius czy Rupafin, które wyciszają świąd, kichanie i wodnisty katar. Przy zatkanym nosie lekarz często dokłada steryd donosowy, na przykład Nasonex, bo zmniejsza obrzęk błony śluzowej. Więcej o doborze leków znajdziesz w tekście leki na alergię na receptę. Część tych preparatów wymaga recepty, którą uzyskasz online po konsultacji.

Co z przeziębieniem

Infekcja wirusowa mija sama. Pomaga odpoczynek, nawadnianie i leczenie objawowe, na przykład płukanie nosa solą fizjologiczną. Antybiotyk nie działa na wirusy, więc nie jest tu potrzebny. Jeśli jednak objawy nie ustępują po 10 dniach, nasilają się albo dochodzi wysoka gorączka i silny ból, to moment na kontakt z lekarzem, bo może dojść do powikłania bakteryjnego.

Objawy oczne, częsty znak alergii

Jedną z rzeczy, które silnie przemawiają za alergią, są objawy ze strony oczu. Świąd, łzawienie, zaczerwienienie i uczucie piasku pod powiekami występujące razem z katarem to typowy obraz alergicznego zapalenia spojówek, które towarzyszy katarowi siennemu. W przeziębieniu oczy zwykle nie swędzą, a jeśli łzawią, to raczej z powodu podrażnienia przy kichaniu, a nie z powodu reakcji alergicznej. Jeśli więc oprócz kataru masz mocno swędzące, załzawione oczy, zwłaszcza gdy nasila się to na dworze w sezonie pylenia, to kolejny argument za alergią. Lekarz może wtedy uwzględnić w leczeniu także objawy oczne.

Dlaczego samo zgadywanie bywa kosztowne

Pomylenie alergii z infekcją ma realne konsekwencje. Osoba, która bierze kolejne leki na przeziębienie, choć ma katar sienny, traci tygodnie i nie dostaje ulgi, bo alergen nadal działa. W drugą stronę, ktoś, kto uznaje każdą infekcję za alergię, może niepotrzebnie stosować leki przeciwalergiczne albo zwlekać z leczeniem, gdy dojdzie powikłanie bakteryjne. Największym błędem jest sięganie po antybiotyk na własną rękę przy zwykłym wirusowym katarze, bo antybiotyk nie działa na wirusy, a nadużywany napędza antybiotykooporność. Dlatego gdy objawy nie pasują do prostego schematu albo ciągną się tygodniami, warto to skonsultować, zamiast leczyć po omacku.

Najczęstsze pytania