Alergia na kota - objawy, testy i życie z kotem

Skąd bierze się alergia na kota

Wbrew popularnemu przekonaniu uczula nie sama sierść, lecz drobne białka wytwarzane przez organizm kota. Najważniejsze z nich to Fel d 1, produkowane w gruczołach łojowych skóry i śliniankach. Kot rozprowadza je po całym ciele podczas lizania sierści, a potem alergen unosi się w powietrzu razem z płatkami naskórka i wysuszonej śliny. Cząsteczki Fel d 1 są bardzo lekkie i lepkie, dlatego długo utrzymują się w powietrzu, osiadają na ubraniach, meblach i ścianach, a nawet trafiają do pomieszczeń, w których kot nigdy nie był. To tłumaczy, dlaczego objawy potrafią się pojawić także z dala od zwierzęcia.

Alergia na kota to reakcja układu odpornościowego, który błędnie uznaje nieszkodliwe białko za zagrożenie i uruchamia proces zapalny z udziałem przeciwciał IgE. Ponieważ alergen jest obecny przez cały rok, alergia na kota należy do uczuleń całorocznych, a nie sezonowych jak w przypadku pyłków.

Alergia na kota - objawy

Objawy alergii na kota są bardzo zróżnicowane i dotyczą kilku układów naraz. U jednej osoby dominuje katar, u innej swędzące oczy, a u jeszcze innej duszność. Zwykle pojawiają się szybko po kontakcie ze zwierzęciem lub jego otoczeniem.

Objawy ze strony nosa

• Napadowe kichanie seriami, często zaraz po wejściu do mieszkania z kotem.
• Wodnisty, przezroczysty katar, który leje się z nosa i nie zmienia koloru.
• Zatkany nos i utrudnione oddychanie z powodu obrzęku błony śluzowej.
• Świąd nosa, a często też podniebienia i gardła.

Objawy oczne

Alergiczne zapalenie spojówek towarzyszy uczuleniu na kota bardzo często. Oczy swędzą, łzawią, robią się czerwone i pojawia się uczucie piasku pod powiekami. Objawy nasilają się, gdy ktoś po pogłaskaniu kota dotknie okolic oczu.

Objawy skórne

W miejscu, gdzie kot polizał lub zadrapał skórę, może wystąpić zaczerwienienie, świąd i bąble pokrzywki. U osób z atopowym zapaleniem skóry kontakt z alergenem kota bywa czynnikiem zaostrzającym zmiany. Więcej o reakcjach skórnych piszemy w tekście domowe sposoby na alergię.

Objawy oddechowe

U części uczulonych, zwłaszcza osób z astmą, dochodzi do objawów z dolnych dróg oddechowych: kaszlu, świszczącego oddechu, ucisku w klatce piersiowej i duszności. To najpoważniejsza grupa objawów, bo alergia na kota może zarówno sprzyjać rozwojowi astmy, jak i wyzwalać jej napady.

Testy diagnostyczne na alergię na kota

Objawy potrafią być mylące, dlatego samo podejrzenie warto potwierdzić badaniem. Diagnostykę prowadzi alergolog, który na podstawie wywiadu dobiera odpowiedni test.

Wynik testu zawsze interpretuje się razem z objawami. Dodatni test bez dolegliwości nie oznacza jeszcze choroby, a ostateczną ocenę stawia lekarz.

Leki na alergię na kota

Podstawą doraźnego leczenia są leki przeciwhistaminowe, takie jak Aerius z desloratadyną czy Rupafin z rupatadyną. Wyciszają one świąd, kichanie, wodnisty katar i objawy oczne. Gdy dokucza przede wszystkim zatkany nos, lekarz często dokłada steryd donosowy, na przykład Nasonex z mometazonem, który zmniejsza obrzęk błony śluzowej i działa na wszystkie główne objawy nosowe. Steryd donosowy stosuje się regularnie, a pełny efekt daje po kilku dniach. Przy objawach ocznych pomagają krople przeciwhistaminowe, a przy skórnych miejscowe preparaty łagodzące świąd.

Część leków przeciwhistaminowych kupisz bez recepty, natomiast sterydy donosowe wymagają recepty. Przegląd dostępnych opcji znajdziesz w tekście leki na alergię na receptę, a o samych sterydach do nosa piszemy w artykule steryd do nosa. O wyborze leczenia zawsze decyduje lekarz na podstawie wywiadu.

Odczulanie, czyli leczenie przyczynowe

Leki łagodzą objawy, ale nie usuwają samej alergii. Jedyną metodą, która może zmienić przebieg choroby, jest immunoterapia swoista, potocznie zwana odczulaniem. Polega na podawaniu przez kilka lat rosnących dawek alergenu kota, aby stopniowo zmniejszać reakcję układu odpornościowego. Odczulanie na alergeny kota jest możliwe u wybranych pacjentów, ale kwalifikuje do niego alergolog, biorąc pod uwagę nasilenie objawów, wyniki testów i sytuację życiową. To rozwiązanie warte rozważenia zwłaszcza wtedy, gdy rezygnacja z kota nie wchodzi w grę, a objawy są uciążliwe.

Jak żyć z kotem, gdy masz alergię

Wielu właścicieli kotów z łagodną alergią radzi sobie na co dzień dzięki ograniczaniu kontaktu z alergenem. Nie ma metody, która usunie Fel d 1 całkowicie, ale kilka nawyków realnie zmniejsza jego stężenie w otoczeniu:

• Nie wpuszczaj kota do sypialni i nie pozwalaj mu spać w łóżku.
• Sprzątaj częściej, używaj odkurzacza z filtrem HEPA i ograniczaj dywany oraz tkaniny, które gromadzą alergen.
• Rozważ oczyszczacz powietrza z filtrem HEPA w pomieszczeniach, w których spędzasz najwięcej czasu.
• Myj ręce po głaskaniu kota i unikaj dotykania twarzy oraz oczu.
• Regularnie wietrz mieszkanie i pierz tekstylia, z którymi kot ma kontakt.

Warto wiedzieć, że nie istnieją koty w pełni hipoalergiczne. Niektóre rasy wytwarzają mniej Fel d 1, ale każdy kot produkuje ten alergen. Gdy mimo starań objawy są ciężkie albo pojawia się astma, lekarz może zalecić rozstanie ze zwierzęciem. Taka decyzja jest trudna i najlepiej podjąć ją po rozmowie ze specjalistą, a nie pochopnie.

Najczęstsze pytania