Steryd do nosa: jak działa Nasonex i inne sterydy donosowe

Czym są sterydy donosowe

Sterydy donosowe to grupa leków przeciwzapalnych podawanych wprost do nosa w postaci aerozolu. Najbardziej rozpoznawalne to Nasonex z mometazonem oraz Avamys z flutykazonu furoinianem, ale do tej samej rodziny należą też preparaty z budezonidem, flutykazonu propionianem czy beklometazonem. Łączy je jedno: hamują reakcję zapalną w błonie śluzowej nosa, która w alergii odpowiada za obrzęk, wydzielinę i uczucie zatkania. Nie są to leki obkurczające naczynia, więc nie dają natychmiastowej ulgi po jednym psiknięciu, ale w zamian nie uzależniają i nadają się do dłuższego leczenia.

Jak działa steryd do nosa

Po psiknięciu glikokortykosteroid osiada na błonie śluzowej i tam wycisza kaskadę zapalną. Zmniejsza obrzęk, ogranicza produkcję wydzieliny oraz tłumi świąd i kichanie, czyli działa na wszystkie główne objawy kataru siennego naraz. To odróżnia go od leków przeciwhistaminowych w tabletce, które celują głównie w histaminę i często stosuje się je razem ze sterydem. Ponieważ steryd donosowy wchłania się do krwiobiegu w niewielkim stopniu, jego profil bezpieczeństwa jest zupełnie inny niż sterydów doustnych, które działają na cały organizm.

Ważna rzecz przy planowaniu leczenia: część osób odczuwa pierwszą poprawę w ciągu 1-2 dni, ale pełny efekt widać dopiero po kilku dniach regularnego stosowania. To lek do stosowania ciągłego, a nie na żądanie, dlatego nie warto go odstawiać po pierwszym dniu, jeśli nos nadal jest zatkany.

Nasonex i Avamys, czym się różnią

Oba leki należą do sterydów donosowych i działają podobnie, różni je jednak substancja czynna i zakres wskazań. Poniższa tabela pokazuje najważniejsze różnice. O tym, który lek dobrać, decyduje lekarz na podstawie objawów i wywiadu.

Najistotniejsza praktyczna różnica to zakres zastosowań. Nasonex ma dodatkowe wskazanie w polipach nosa u dorosłych, natomiast Avamys jest zarejestrowany w objawach alergicznego nieżytu nosa. Przy samym katarze siennym oba działają porównywalnie, więc wybór często zależy od dostępności, tolerancji i decyzji lekarza.

Czy sterydy donosowe są bezpieczne

Sterydy do nosa stosuje się w alergii od lat i przy zalecanych dawkach uchodzą za leki bezpieczne. Klucz to działanie miejscowe: lek trafia tam, gdzie ma zadziałać, a do krwiobiegu przenika go niewiele. Dlatego większość działań niepożądanych dotyczy samej okolicy nosa, a nie całego ciała. Najczęściej są to krwawienia z nosa, pieczenie i podrażnienie błony śluzowej oraz ból głowy, zwykle łagodne i nasilone na początku leczenia.

Kilka sytuacji wymaga jednak ostrożności. Długotrwałe stosowanie u dzieci lekarz kontroluje pod kątem wzrostu, a jaskra lub zaćma w wywiadzie to powód do większej czujności. Znaczenie ma też jednoczesne przyjmowanie innych glikokortykosteroidów, na przykład wziewnych lub doustnych, bo wtedy sumuje się dawka sterydu w organizmie. Porównywanie sprayu do nosa ze sterydami w tabletkach czy zastrzykach prowadzi na manowce, bo profil ich działania jest inny.

Kiedy stosować steryd do nosa

Podstawowe wskazanie to alergiczny nieżyt nosa, zarówno sezonowy, czyli katar sienny w okresie pylenia, jak i całoroczny, na przykład przy uczuleniu na roztocza. Steryd donosowy sprawdza się szczególnie wtedy, gdy dominującym problemem jest zatkany nos, na który same tabletki przeciwhistaminowe działają słabiej. Nasonex bywa też stosowany w polipach nosa, gdzie zmniejsza ich objętość i poprawia drożność.

Steryd do nosa a krople obkurczające

To najczęstsze źródło nieporozumień. Krople i spraye obkurczające, na przykład z ksylometazoliną, zwężają naczynia w nosie i dają ulgę w ciągu kilku minut, ale stosowane dłużej niż kilka dni prowadzą do efektu z odbicia i nawrotu zatkania, a w skrajnych przypadkach do polekowego nieżytu nosa. Steryd donosowy działa zupełnie inaczej: nie obkurcza naczyń, tylko wygasza stan zapalny, dlatego jego efekt narasta powoli, ale nie ma efektu z odbicia i lek nie uzależnia. To właśnie dlatego steryd nadaje się do dłuższego leczenia alergii, a krople obkurczające jedynie do krótkiej, doraźnej pomocy.

Czy steryd do nosa jest na receptę

Status zależy od konkretnego preparatu. Nasonex i Avamys są w Polsce dostępne na receptę, więc do ich stosowania potrzebna jest ocena lekarza. Część słabszych sprayów sterydowych w mniejszych opakowaniach bywa dostępna bez recepty, ale nie oznacza to, że każdy powinien dobierać je sam, bo o właściwym leku, dawce i czasie leczenia decyduje lekarz na podstawie objawów i przeciwwskazań. Receptę na Nasonex można uzyskać także online: wypełniasz wywiad medyczny, a lekarz weryfikuje, czy nie ma przeciwwskazań, i w razie potrzeby wystawia e-receptę. Pełny opis leku znajdziesz na stronie Nasonex (mometazon).

Najczęstsze pytania