Alergia na pyłki (katar sienny) - objawy, kalendarz pylenia i leczenie

Czym jest alergia na pyłki

Alergia na pyłki to nadmierna reakcja układu odpornościowego na białka zawarte w pyłkach roślin wiatropylnych. Gdy pyłek osiada na błonie śluzowej nosa i spojówek uczulonej osoby, organizm rozpoznaje go błędnie jako zagrożenie i uwalnia histaminę oraz inne mediatory zapalne. To histamina odpowiada za świąd, kichanie, wodnisty katar i łzawienie oczu. Reakcja pojawia się w ciągu kilku minut od kontaktu z alergenem i utrzymuje się tak długo, jak długo trwa ekspozycja na pyłki.

Katar sienny to najczęstsza postać alergii wziewnej. Nazwa jest myląca, bo z sianem ma niewiele wspólnego, a objawy wywołuje wiele różnych roślin w różnych porach roku. Alergia na pyłki często współistnieje z alergicznym zapaleniem spojówek, a u części osób także z astmą oskrzelową. Nieleczona potrafi obniżać jakość snu, koncentrację i samopoczucie przez cały sezon pylenia.

Objawy alergii na pyłki

Objawy rzadko występują pojedynczo. Zwykle pojawiają się razem i nasilają w kontakcie z pyłkami, na dworze i w wietrzne, słoneczne dni.

• Napadowe kichanie. Nie pojedyncze kichnięcie, lecz całe serie, często rano lub zaraz po wyjściu na zewnątrz.
• Wodnisty katar. Wydzielina jest przezroczysta i wodnista, leje się z nosa i pozostaje taka sama przez cały czas trwania objawów.
• Świąd nosa, podniebienia i gardła. Swędzenie to jeden z najbardziej typowych sygnałów alergii, w przeziębieniu praktycznie nie występuje.
• Zatkany nos. Obrzęk błony śluzowej utrudnia oddychanie, zaburza sen i osłabia węch.
• Objawy oczne. Świąd, łzawienie, zaczerwienienie i uczucie piasku pod powiekami, czyli alergiczne zapalenie spojówek.

Charakterystyczne jest to, czego przy alergii na pyłki zwykle nie ma: gorączki, silnego bólu gardła ani gęstej, żółto-zielonej wydzieliny. To cechy infekcji, a nie alergii. Więcej o rozpoznawaniu objawów przeczytasz w tekście katar sienny - objawy, a o odróżnianiu alergii od infekcji w artykule katar sienny czy przeziębienie.

Kalendarz pylenia w Polsce

Sezonowość to najważniejsza wskazówka przy alergii na pyłki. Objawy wracają co roku w tym samym okresie i trwają tygodniami, a nie kilka dni. Kalendarz pylenia w Polsce jest dość powtarzalny, choć konkretne daty przesuwają się o kilka tygodni w zależności od pogody i regionu.

Objawy nasilają się w słoneczne, wietrzne dni z wysokim stężeniem pyłków, a łagodnieją po deszczu, który wypłukuje pyłki z powietrza. Jeśli wiesz, na co jesteś uczulony, warto z wyprzedzeniem śledzić komunikaty pylenia i zaczynać leczenie tuż przed spodziewanym szczytem sezonu. Gdy objawy dokuczają przez cały rok, a nie tylko w sezonie, przyczyną mogą być alergeny całoroczne, jak roztocza kurzu domowego czy sierść zwierząt.

Leki antyhistaminowe i sterydy donosowe

Leczenie dobiera się do dominujących objawów. Filary terapii alergii na pyłki to dwie grupy leków, które często stosuje się razem, bo działają na różnych etapach reakcji alergicznej.

Leki przeciwhistaminowe drugiej generacji, jak desloratadyna czy rupatadyna, blokują receptory histaminowe H1, przez co wyciszają świąd, kichanie i wodnisty katar. Przyjmuje się je zwykle raz na dobę i rzadko powodują senność, w odróżnieniu od starszych antyhistaminików pierwszej generacji. Gdy dominuje zatkany nos, sam antyhistaminik nie wystarcza, więc lekarz często dokłada steryd donosowy, na przykład Nasonex z mometazonem, który zmniejsza obrzęk błony śluzowej i działa na wszystkie główne objawy nosa. Steryd donosowy to lek do stosowania ciągłego, a pełny efekt daje po kilku dniach regularnego używania. Więcej o doborze preparatów znajdziesz w tekście leki na alergię na receptę.

Jak sobie radzić na co dzień

Poza lekami warto ograniczać kontakt z pyłkami, bo im mniejsza ekspozycja, tym łagodniejsze objawy. W szczycie sezonu pomaga wietrzenie mieszkania po deszczu i wieczorem, gdy stężenie pyłków jest niższe, a nie w słoneczne południe. Po powrocie z zewnątrz warto opłukać twarz i nos oraz zmienić ubranie, a włosy myć wieczorem, żeby nie przenosić pyłków na poduszkę. Okulary przeciwsłoneczne ograniczają kontakt pyłków z oczami, a suszenie prania w domu zamiast na dworze zmniejsza ilość pyłków w tkaninach. Praktyczne wskazówki zebraliśmy w tekście domowe sposoby na alergię. Te metody wspierają leczenie, ale przy nasilonych objawach nie zastąpią leków.

Jak uzyskać e-receptę na lek na alergię na pyłki

Cały proces jest zdalny i zajmuje kilka minut. Recepty nie wystawiamy w ciemno, decyzję zawsze podejmuje lekarz na podstawie wywiadu.

• Wypełniasz formularz medyczny o objawach, alergii i przyjmowanych lekach
• Opłacasz konsultację, 59 zł
• Lekarz analizuje wniosek i, jeśli nie ma przeciwwskazań, wystawia e-receptę
• Kod e-recepty dostajesz na e-mail, a jeśli lekarz odmówi, otrzymujesz pełny zwrot

Najczęstsze pytania